Abp Wiktor Skworc

Metropolita katowicki od 29.10.2011 r.

Abp Wiktor Skworc, metropolita katowicki

zdjęcie: Roman Koszowski /Foto Gość

Archidiecezja Katowicka

2011-10-31

Urodził się 19 maja 1948 r. w Rudzie Śląskiej-Bielszowicach w rodzinie Jerzego i Anny z d. Nandzik. 6 czerwca 1948 r. został ochrzczony w kościele parafialnym św. Marii Magdaleny w Bielszowicach. Po zdaniu w 1966 r. matury w Liceum Ogólnokształcącym w Rudzie Śląskiej studiował w Wyższym Śląskim Seminarium Duchownym w Krakowie. W roku akademickim 1970/1971 odbył roczny staż w KWK „Walenty-Wawel” w Rudzie Śląskiej, pracując pod ziemią.

W 1972 roku, po przyjęciu święceń diakonatu, rozpoczął posługę duszpasterską wśród polskiej młodzieży pracującej w Dreźnie i Lipsku na terenie NRD. 19 kwietnia 1973 r. otrzymał święcenia prezbiteratu w katedrze Chrystusa Króla w Katowicach. Od sierpnia 1973 r. pełnił obowiązki wikariusza w parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Katowicach.

W latach 1975-1980 był sekretarzem i kapelanem biskupa katowickiego Herberta Bednorza. W 1980 r. został mianowany kanclerzem Kurii Diecezjalnej w Katowicach. Pełniąc te obowiązki, angażował się m.in. w sprawy budownictwa sakralnego. W latach 1982-1987 brał udział w pracach Biskupiego Komitetu Pomocy Więźniom i Internowanym, organizując pomoc prawną, duszpasterską i materialną dla internowanych i ich rodzin. W końcowym okresie PRL uczestniczył w mediacjach doprowadzających do porozumienia między strajkującymi a władzami państwowymi i pracodawcami. Był jednym z głównych organizatorów wizyty Jana Pawła II w Katowicach w roku 1983.

W 1992 r. arcybiskup metropolita katowicki Damian Zimoń mianował ks. Skworca wikariuszem generalnym i ekonomem archidiecezji katowickiej. Przyczynił się on do powstania w Katowicach klasztoru sióstr karmelitanek i wybudowania domu dla księży emerytów. Zajmował się w tym czasie również duszpasterstwem samorządów lokalnych.

Przez kilka kadencji był członkiem Rady Kapłańskiej i Kolegium Konsultorów oraz Rady Duszpasterskiej diecezji katowickiej. Przewodniczył też pracom Rady ds. Ekonomicznych i był wizytatorem parafii dziekańskich. Jest prałatem honorowym Jego Świątobliwości, był kanonikiem honorowym Katowickiej Kapituły Katedralnej. Uzyskał licencjat z teologii oraz - w 1995 r. - doktorat nauk humanistycznych z zakresu historii na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Praca doktorska dotyczyła budownictwa kościołów w diecezji katowickiej w latach 1945-1989. Brał udział w pracach II Ogólnopolskiego Synodu Plenarnego, przewodnicząc zespołowi, który przygotowywał w metropolii katowickiej dokument zatytułowany „Życie społeczno-gospodarcze z uwzględnieniem ekologii i zdrowia”.

13 grudnia 1997 r. papież Jan Paweł II mianował ks. Skworca biskupem tarnowskim. Sakrę biskupią przyjął z rąk Ojca Świętego w uroczystość Objawienia Pańskiego (6 stycznia 1998 r.) w bazylice św. Piotra na Watykanie. Ingres do katedry tarnowskiej odbył 25 stycznia 1998 r. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa: „In Spiritu Sancto” (W Duchu Świętym).

Jako pasterz Kościoła tarnowskiego podjął wiele inicjatyw dynamizujących duszpasterstwo w diecezji. Ważnym impulsem w tym względzie była wizyta Ojca Świętego Jana Pawła II w Starym Sączu i kanonizacja bł. Kingi. Z jego inicjatywy wokół „ołtarza papieskiego” powstało Diecezjalne Centrum Pielgrzymowania im. Jana Pawła II. Zainicjował także budowę klauzurowego klasztoru sióstr karmelitanek w Tarnowie. W trosce o duszpasterstwo w diecezji powołał okręgi duszpasterskie, których centralnym ośrodkiem są kościoły obdarzone tytułem bazyliki mniejszej. Przez Diecezjalne Forum Ruchów i Stowarzyszeń, organizowane co dwa lata, stwarzał płaszczyznę wzajemnej współpracy dla katolików świeckich. Organizował co roku adwentowe dni skupienia dla samorządowców, podejmujące ważne problemy z zakresu katolickiej nauki społecznej. Celem usprawnienia działalności kurii diecezjalnej podjął decyzję przeniesienia jej do nowego budynku, dzięki czemu wszystkie agendy kurialne dostępne są dla interesantów w jednym miejscu.

Z myślą o zdolnej, ale pochodzącej z ubogich rodzin młodzieży doprowadził do powstania Katolickich Centrów Edukacji Młodzieży „Kana”, które aktualnie działają w Tarnowie, Nowym Sączu, Mielcu i Szczucinie. Ten sam cel wskazał Fundacji im. abp. Jerzego Ablewicza, która każdego roku funduje ponad 100 stypendiów dla młodych z całej diecezji. Podjął również starania, zakończone sukcesem, o utworzenie samodzielnego Wydziału Teologicznego w Tarnowie, działającego w strukturach krakowskiego Uniwersytetu Papieża Jana Pawła II, oraz kontynuował rozbudowę Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. W trosce o chrześcijańskie wychowanie młodzieży utworzył Rodzinę Szkół im. Jana Pawła II i Rodzinę Szkół Świętych i Błogosławionych, które w sumie zrzeszają ok. 140 placówek oświatowych w całej diecezji.

Wychodząc naprzeciw potrzebom osób starszych i chorych, podjął wiele inicjatyw charytatywnych: zaangażowanie w budowę, rozbudowę i funkcjonowanie zainicjowanego przez abp. Józefa Kowalczyka Ośrodka Opiekuńczo-Rehabilitacyjnego dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej Caritas Diecezji Tarnowskiej w Jadownikach Mokrych oraz w inne dzieła prowadzone przez Caritas, takie jak program „Gniazdo”, przez który otrzymują pomoc biedne, wielodzietne rodziny przy budowie lub modernizacji własnego domu, czy wspieranie budowy Przytuliska św. Brata Alberta w Grywałdzie, prowadzonego przez siostry albertynki. W nurt działalności charytatywnej wpisuje się również wspieranie budowy stacjonarnego hospicjum w Tarnowie, prowadzonego przez Fundację „Kromka Chleba”, jak również promowanie posługi nadzwyczajnych szafarzy Komunii św., którzy w liczbie ok. 700 mężczyzn w niedzielę i święta zanoszą Komunię św. chorym.

Wyrazem troski biskupa o kapłanów były generalny remont i przebudowa Domu Księży Emerytów w Tarnowie, a także osobista i przez wyznaczonego delegata bieżąca pomoc księżom chorym, emerytom i rencistom. W trosce o formację kapłanów wprowadził miesięczne dekanalne dni skupienia prowadzone ojców duchownych, zachęcał do wspólnej kapłańskiej modlitwy brewiarzowej i otwierania kaplic domowych na probostwach.

Ważnym rysem jego pasterskiej posługi była troska o misje, jak również o duszpasterzy dla Polonii. Każdego roku wysyłał do pracy w krajach misyjnych, Europy Zachodniej i na Wschód po kilku kapłanów, w sumie ok. 150. Podejmował wizyty duszpasterskie, odwiedzając posłanych kapłanów i wspólnoty, w których pracują. Szczególną rewizytą były rekolekcje dla kapłanów pracujących poza diecezją, które odbyły się w Seminarium Duchownym w Tarnowie, oraz wizyta grupy 14 biskupów z krajów misyjnych, w których pracują kapłani tarnowscy, z okazji jubileuszu 225-lecia diecezji tarnowskiej.

Obok obowiązków diecezjalnych biskup tarnowski pełnił funkcje powierzone mu przez Konferencję Episkopatu Polski: delegata KEP ds. Ruchu Światło-Życie (1999-2004), przewodniczącego Komisji Misyjnej KEP (2001-2011), przewodniczącego Rady Ekonomicznej KEP (2004-2009), przewodniczącego Zespołu ds. Kontaktów z Konferencją Episkopatu Niemiec (2006-2016), delegata KEP ds. działalności w Polsce „Kirche in Not” (od 2004), przedstawiciela Episkopatu Polski w Fundacji św. Maksymiliana Kolbego. Papież Benedykt XVI mianował go w 2005 r. członkiem Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów (do 2012). Z nominacji nuncjusza apostolskiego w Polsce jest członkiem Kościelnej Komisji Konkordatowej (od 2010).

W czasie pasterskiej posługi w Tarnowie udzielił święceń biskupich ks. Stanisławowi Budzikowi (obecnie arcybiskup metropolita lubelski), ks. Wiesławowi Lechowiczowi (biskup pomocniczy w Tarnowie) i ks. Andrzejowi Jeżowi (biskup tarnowski).

29 października 2011 r. papież Benedykt XVI mianował bp. Skworca arcybiskupem metropolitą katowickim. Ingres do katowickiej katedry odbył się 26 listopada 2011 r. Jako arcybiskup katowicki pełni także urząd Wielkiego Kanclerza Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Jedną z pierwszych duszpasterskich inicjatyw było wzmocnienie formacji nadzwyczajnych szafarzy Komunii św. List w tej sprawie skierował do proboszczów i rad duszpasterskich już w grudniu 2011 r.

Celem usprawnienia komunikacji między kapłanami a instytucjami diecezjalnymi wprowadził pocztę internetową i powołał do istnienia Biuro Prasowe Archidiecezji Katowickiej.

W związku z ogłoszonym przez papieża Benedykta XVI Rokiem Wiary powołał w 2012 r. multimedialne studium formacji biblijnej „Biblicum Śląskie”. Inspirując działania zmierzające do aktywizowania wiernych świeckich, zarządził wybory do parafialnych rad duszpasterskich, wprowadził świętowanie jubileuszy małżeńskich i dzień wspólnoty róż różańcowych, wprowadził też w archidiecezji instytucję diakonatu stałego.

Wychodząc naprzeciw potrzebom osób religijnie zaniedbanych, wprowadził program „Światło w familokach”, realizowany w Rudzie Śląskiej, Katowicach, Chorzowie i Świętochłowicach.

W uroczystość Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata, 25 listopada 2012 r., otworzył w katowickiej katedrze II Synod Archidiecezji Katowickiej, zakończony 20 listopada 2016 r.

Aktywnie promując postęp procesów beatyfikacyjnych kandydatów na ołtarze, doprowadził do złożenia positio w procesie beatyfikacyjnym sługi Bożego ks. Franciszka Blachnickiego w Kongregacji ds. Kanonizacyjnych w lutym 2013 r., a także do otwarcia w listopadzie 2013 r. procesu beatyfikacyjnego ks. Jana Machy.

6 stycznia 2015 r. udzielił święceń nowym biskupom pomocniczym - ks. Markowi Szkudle i ks. Adamowi Wodarczykowi.

Podjął starania o odnowę kościoła katedralnego w ramach przygotowań do obchodów 100-lecia diecezji katowickiej oraz o nadanie katedrze i zespołowi budynków kurialnych tytułu „Pomnik historii”.

W trosce o formację przyszłych duchownych wprowadził rok propedeutyczny dla alumnów seminarium. Mając na względzie reformę prawa procesowego przeprowadzoną przez papieża Franciszka i promując duszpasterską rolę Sądu Metropolitalnego, przeniósł jego siedzibę do odnowionego skrzydła Kurii Metropolitalnej. Podjął także decyzję o budowie nowego domu rekolekcyjno-pielgrzymkowego „Nazaret” przy sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej w Piekarach Śląskich.

Szczególnie uwrażliwiony na problematykę społeczną i kontekst historyczny Górnego Śląska podjął działania upamiętniające Tragedię Górnośląską i wraz z przedstawicielami władz województwa śląskiego odsłonił w Doniecku pomnik poświęcony jej ofiarom. Poparł też starania o powstanie Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach i zainicjował działania mające na celu urządzenie w podziemiach śląskiej katedry panteonu wybitnych Górnoślązaków.

Zaangażowany w problematykę społeczną wielokrotnie wyrażał troskę o skutki kryzysu i błędów w polityce gospodarczej, nie unikając przy tym zagadnień związanych z ochroną środowiska na Górnym Śląsku. Wspierał ideę powstania Metropolii Górnośląsko-Zagłębiowskiej. Ze szczególną troską poparł obywatelski projekt ustawy w sprawie ograniczenia handlu w niedziele.

Od 2 marca 2016 r. pełni funkcję przewodniczącego Komisji Duszpasterstwa Konferencji Episkopatu Polski.

Jest Honorowym Obywatelem Rudy Śląskiej, Starego Sącza, Brzeska i Tarnowa.

herb_abp_skworcNauczanie abp. Wiktora Skworca:

Aktualnie pełnione urzędy:

  •   Arcybiskup metropolita katowicki,
  •   Wielki Kanclerz Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

W Konferencji Episkopatu Polski:

  • Przewodniczący Komisji Duszpasterstwa,
  • Przewodniczący Zespołu ds. Finansów w Kościelnej Komisji Konkordatowej.

Adres:
Abp Wiktor Skworc
skr. poczt. 206
40-950 Katowice
sekretariat@archidiecezjakatowicka.pl

SEKRETARIAT ARCYBISKUPA METROPOLITY KATOWICKIEGO

Kapelan metropolity katowickiego
ks. Krzysztof Biela
tel.: +48 519 512 967
e-mail: sekretariat@archidiecezjakatowicka.pl

Sekretarz i rzecznik metropolity katowickiego
ks. dr Grzegorz Śmieciński
kontakt telefoniczny dla mediów: +48 519 546 018
e-mail: rzecznik@archidiecezjakatowicka.pl

Sekretarka
s. M. Natanaela Jeleśniańska SCB
tel.: +48 519 546 233 
siostra.natanaela@archidiecezjakatowicka.pl

ARCYBISKUP METROPOLITA, SYLWETKA

ROCZNICA ŚMIERCI:

2013 — ks. Stanisław Garbocz

1964 — ks. Paweł Dudek

1948 — ks. Antoni Gutsfeld

2013 — ks. Stanisław Garbocz

ROCZNICA URODZIN:

1979 — ks. Michał Wilk